Chronische pijn na gordelroos?
Chronische pijn na gordelroos, ook wel bekend als Postherpetische neuralgie (PHN), is een ernstige complicatie die kan optreden bij mensen die gordelroos (herpes zoster) hebben doorgemaakt. De term ‘postherpetisch’ betekent letterlijk ‘na een herpesinfectie’. De aandoening wordt gekenmerkt door aanhoudende pijnklachten in het gebied waar eerder de gordelroosuitslag zat. Deze pijn kan zo ernstig zijn dat het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven aanzienlijk worden ondermijnd.
Hoe ontstaat postherpetische neuralgie?
Na een doorgemaakte waterpokkeninfectie blijft het varicella-zostervirus in slapende toestand aanwezig in zenuwknopen (ganglia) nabij het ruggenmerg. Bij een verzwakt immuunsysteem, bij voorbeeld door ouderdom, stress of ziekte, kan het virus weer actief worden en gordelroos veroorzaken. Tijdens deze opflakkering raken de zenuwen in het geïnfecteerde gebied beschadigd, wat leidt tot de chronische pijnklachten die kenmerkend zijn voor postherpetische neuralgie. Omdat de pijn voortkomt uit beschadigde zenuwen, wordt het beschouwd als een vorm van neuropathische pijn.
Symptomen van postherpetische neuralgie
Postherpetische neuralgie wordt gekenmerkt door verschillende typen pijn en gevoeligheid in het getroffen gebied, voornamelijk:
- Aanhoudende brandende, stekende of schietende pijn die weken tot maanden kan aanhouden.
- Elektrische schokken die zich onverwacht voordoen.
- Overgevoeligheid bij aanraking, waarbij zelfs lichte aanrakingen, zoals kleding, intense pijn kunnen veroorzaken.
- Gevoeligheid voor temperatuurwisselingen, zowel warmte als kou kunnen de pijn verergeren.
- Jeuk of tintelingen in het aangetaste gebied, wat bij sommige patiënten een extra bron van ongemak vormt.
De pijn manifesteert zich meestal aan één kant van het lichaam, in dezelfde regio waar de gordelroosuitslag zich manifesteerde. Dit kan de borst, de rug, het gezicht of het ooggebied zijn, afhankelijk van de zenuwbanen die zijn getroffen.
Hoe vaak komt PHN voor?
Naar schatting ontwikkelt 5% tot 30% van de mensen die gordelroos hebben doorgemaakt postherpetische neuralgie. Het risico neemt aanzienlijk toe met de leeftijd: bij patiënten ouder dan 60 jaar is de kans groter dat ze deze complicatie ontwikkelen.
Conclusie
Postherpetische neuralgie is een complexe aandoening die langdurige pijn veroorzaakt en de levenskwaliteit aanzienlijk kan verminderen. Preventieve maatregelen, zoals vaccinatie tegen gordelroos, zijn essentieel om de kans op het ontwikkelen van deze aandoening te beperken. Daarnaast is het van groot belang om bij de eerste tekenen van gordelroos snel medische hulp in te schakelen, zodat de kans op postherpetische complicaties wordt verkleind.
Onderzoek en literatuur
Meer informatie over recente wetenschappelijke inzichten in PHN en behandelopties kunt u vinden op de pagina Onderzoek en literatuur.
